Privacy

Zie ook: Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) | Bescherming persoonsgegevens | Cookies | Doorgifte persoonsgegevens | Kopie paspoort | Persoonsgegevens | Privacy by Default | Privacy by Design | Proctoring | Rechten van betrokkenen | Vergeetrecht in zoekmachines

Wat is privacy?

Privacy Privacy wordt wel gedefinieerd als het recht met rust gelaten te worden.
Meestal denken we bij privacy aan internet, persoonsgegevens, Facebook en andere sociale media. Maar dat betreft slechts n van de soorten privacy, namelijk de informationele privacy.

Soorten privacy

We kennen een verdeling in twee en een verdeling in vier soorten privacy. Bij de eerste indeling wordt onderscheid gemaakt tussen informationele privacy en relationele privacy. De informationele privacy heeft te maken met het verzamelen en gebruiken van gegevens over personen. De relationele privacy betreft het recht ongestoord je eigen leven te leven en heeft dus meer te maken met de relatie met je omgeving. Relatie is daarbij een ruim begrip, ook cameratoezicht valt eronder. Overigens hebben beide vormen van privacy veel raakvlakken.

De indeling in vier soorten privacy zien we in diverse verdragen terug, waaronder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de Grondrechten van de EU. In de Europese Unie geldt privacy dan ook als een grondrecht. Ook de Nederlandse Grondwet (er)kent deze vier soorten van privacy:
  • Informationele privacy
  • Lichamelijke privacy
  • Territoriale privacy
  • Communicatieprivacy
Hieronder lichten we ze nader toe.

Informationele privacy : bescherming van persoonsgegevens

Zie artikel 10 van de Grondwet.
Dit in de Grondwet opgenomen recht wordt nader uitgewerkt in onze privacywet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming. In deze wet wordt bepaald hoe en wanneer persoonsgegevens mogen worden verwerkt, en welke rechten natuurlijke personen hebben met betrekking tot hun gegevens.

Lichamelijke privacy : onaantastbaarheid eigen lichaam

Zie artikel 11 van de Grondwet.
Ieder heeft recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam, afgezien van wettelijk bepaalde beperkingen. Voorbeelden van aantasting van de lichamelijke privacy zijn het afnemen van drugstests of het doen van lichaamsvisitaties.

Territoriale privacy : huisrecht

Zie artikel 12 van de Grondwet.
Het toetreden van iemands woning is alleen mogelijk met toestemming van de bewoner, of er moet een wettelijk bepaalde uitzondering van toepassing zijn. Het is overigens een misvatting te denken dat er alleen in of om het eigen huis sprake kan zijn van territoriale privacy. Ook de werkruimte of openbare ruimte kan hieronder vallen.

Communicatieprivacy : briefgeheim / elektronische communicatie

Zie artikel 13 van de Grondwet.
Deze vorm van privacy betreft de communicatiemiddelen. In de Grondwet is in artikel 13 het briefgeheim en telefoongeheim opgenomen. Inmiddels is het proces in gang gezet om de Grondwet aan te passen en uit te breiden, zodat dit artikel ook van toepassing is op de moderne telecommunicatiemiddelen.
Op Europees niveau is in dit opzicht de ePrivacy Richtlijn van belang, die in Nederland is uitgewerkt in de Telecommunicatiewet. Waarschijnlijk wordt de ePrivacy Richtlijn binnen afzienbare tijd vervangen door de ePrivacy Verordening, die voor alle lidstaten van de Europese Unie zal gelden. Ook zullen dan de zogenaamde OTP (over the top) communicatiemiddelen, zoals Whatsapp en Snapchat, onder de wet vallen - en dus gereguleerd worden.

Privacy - persoonsgegevens

In het dagelijks spraakgebruik wordt met privacy vaak data privacy bedoeld, ofwel de bescherming van persoonsgegevens. Het gebruik, en vooral misbruik, van deze gegevens is door al onze communicatiemiddelen enorm toegenomen. Aanbevolen onderwerpen om verder te lezen:
  • Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
    De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is n wet voor de gehele Europese Unie, ook wel de Europese Privacyverordening of Europese privacywet genoemd. De verordening behelst in grote lijnen een verbetering van de privacyrechten van personen en meer verantwoordelijkheden voor organisaties (met bijbehorende sancties).
    Een sleutelbegrip in de AVG is persoonsgegevens.
  • Persoonsgegevens
    Een persoonsgegeven is een gegeven aan de hand waarvan een persoon kan worden gedentificeerd. Een persoon kan worden gedentificeerd als degene die het persoonsgegeven gebruikt de persoon kan identificeren zonder een bijzondere inspanning te leveren. De context speelt hierbij een rol. Ook algemene informatie zoals een postcode kan een persoonsgegeven zijn als het gecombineerd wordt met andere informatie.
  • Bescherming persoonsgegevens
    De bescherming van de privacy is in verschillende wetten en verdragen geregeld. De belangrijkste wet op dit gebied is de Algemene Verordening Gegevensbescherming.
  • Doorgifte persoonsgegevens
    Het exporteren van persoonsgegevens, ook wel doorgifte genoemd, is een vorm van verwerking van persoonsgegevens. De gebruikelijke verwerkingsgrondslagen zijn hierop onverkort van toepassing. Daarnaast zijn er in veel gevallen bijzondere voorwaarden van toepassing op de doorgifte van persoonsgegevens. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen doorgifte naar een EU-lidstaat en doorgifte naar een land buiten de Europese Unie.