Deze website serveert cookies bij de advertenties    |    Meer informatie    |    Geen melding meer: ik vind cookies OK

Wat is een vereniging?

Een vereniging is een organisatievorm die gericht is op een immaterieel doel. Dit in tegenstelling tot organisatievormen als nv's en bv's, die commercieel van aard zijn. Het immateriŽle doel van een vereniging kan van charitatieve, ideŽle, kunstzinnige of levensbeschouwelijke aard zijn. Dat een vereniging geen commercieel doel nastreeft, betekent niet dat een vereniging geen winst mag maken. Het betekent wel dat gemaakte winst niet mag worden uitgekeerd aan leden of andere bij de vereniging betrokken personen. De winst mag uitsluitend worden gebruikt ter verwezenlijking van het doel van de vereniging.

Wat is het verschil tussen een vereniging en een stichting?

Beide organisatievormen zijn gericht op een immaterieel doel. Ook voor de stichting geldt dat zij wel winst mag maken, maar deze niet mag uitkeren aan bij de stichting betrokken personen. Het grootste verschil tussen een vereniging en een stichting is dat een vereniging leden kent en een stichting niet.
Beide organisatievormen hebben een bestuur, maar alleen de vereniging heeft daarnaast ook een ledenvergadering. Aan die ledenvergadering worden belangrijke bevoegdheden toegekend, zoals het benoemen en ontslaan van het bestuur.

Waarvoor wordt een vereniging gebruikt?

De vereniging is bij uitstek de organisatievorm die wordt gebruikt om de belangen van haar leden te behartigen. Hierbij kun je denken aan sport-, vak- en gezelligheidsverenigingen. De leden van zo'n vereniging zijn vaak nauw betrokken bij het verenigingsleven.
Daarnaast zijn er verenigingen waarbij de betrokkenheid van de leden zich min of meer beperkt tot het betalen van contributie. Voorbeelden van dergelijke verenigingen zijn Amnesty International en het Rode Kruis.
Het derde type vereniging betreft de verenigingen die, hoewel gericht op een immaterieel doel, een commerciŽle onderneming in stand houden. Een voorbeeld van een dergelijke vereniging is de Vereniging van Wereldwinkels. Deze 'commerciŽle verenigingen' kunnen onderworpen zijn aan bijvoorbeeld de vennootschapsbelasting en de omzetbelasting.

Waar zijn de regels van het verenigingsrecht te vinden?

De regels van het verenigingsrecht zijn te vinden in het Burgerlijk Wetboek (artikel 2:26 t/m 2:52 BW). Naast het Burgerlijk Wetboek zijn ook de statuten van de vereniging een belangrijke bron van regels. Daarnaast hebben de meeste verenigingen ook een huishoudelijk reglement met regels voor de meer praktische zaken.

Oprichten van een vereniging - notaris nodig?

Ondertekening oprichtingsakte Er zijn twee soorten vereniging, die ieder een eigen wijze van oprichting kennen. De meeste verenigingen worden opgericht bij notariŽle akte, de zogenoemde oprichtingsakte. Een dergelijke vereniging is, als rechtspersoon, een zelfstandige drager van rechten en plichten: zij kan onroerende zaken verkrijgen en vermogen en schulden opbouwen.
Daarnaast zijn er verenigingen die worden opgericht zonder notariŽle akte, de zogenaamde informele verenigingen. Deze verenigingen hebben bepaalde beperkingen. Overigens geldt voor beide soorten verenigingen dat zij moeten worden opgericht door ten minste twee personen.
De bij notariŽle akte opgerichte vereniging ontstaat op het moment dat de notariŽle akte wordt gepasseerd. De akte van oprichting bevat in elk geval de naam van de vereniging, de vestigingsgemeente, het verenigingsdoel, de verplichtingen van de leden tegenover de vereniging of de wijze waarop deze verplichtingen kunnen worden opgelegd, de wijze van bijeenroeping van de algemene vergadering, de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders, de bestemming van het batig saldo bij ontbinding of de wijze waarop die bestemming wordt vastgesteld. Een bij notariŽle akte opgerichte vereniging moet zich inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit wordt doorgaans door de notaris gedaan.

Beperkingen van een informele vereniging

Een informele vereniging ontstaat als het ware vanzelf, zonder dat er een notariŽle akte wordt verleden. Een dergelijke vereniging heeft geen volledige rechtsbevoegdheid. Zo kan deze vereniging nooit erfgenaam zijn. Ook kan zij bijvoorbeeld geen onroerende zaken verkrijgen. Een kaartclub die wel aan de vereisten van een vereniging voldoet maar niet bij notariŽle akte is opgericht kan dus geen clubhuis in eigendom krijgen.
Een ander belangrijk verschil betreft de aansprakelijkheid: de bestuurders van een informele vereniging zijn in beginsel naast de vereniging aansprakelijk voor schulden van de vereniging die tijdens hun bestuursperiode opeisbaar worden. De aansprakelijkheid van deze bestuurders kan worden beperkt indien de informele vereniging wordt ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel.

De organisatie van een vereniging in vogelvlucht

Elke vereniging heeft ten minste twee organen: het bestuur en de algemene ledenvergadering (ALV). Op grond van de wet liggen de meeste bevoegdheden bij de ALV. Naast deze twee organen kunnen de statuten andere organen in het leven roepen zoals een barcommissie of een raad van toezicht. Het bestuur heeft twee hoofdtaken: het besturen van de vereniging (het voeren van het dagelijks beleid) en het vertegenwoordigen van de vereniging.
Jaarlijks legt het bestuur rekening en verantwoording af aan de algemene vergadering door overlegging van het jaarverslag. Dit jaarverslag dient door alle bestuurders en commissarissen te worden ondertekend.
Kent de vereniging geen commissarissen en wordt er geen accountantsverklaring afgegeven, dan dient de vereniging een kascommissie te benoemen bestaande uit ten minste twee leden die niet tevens bestuurslid zijn. De kascommissie onderzoekt de balans en de verlies-en-winstrekening en brengt daarover verslag uit aan de ALV.
Voor grote verenigingen die een onderneming in stand houden gelden aanvullende eisen met betrekking tot de jaarrekening. Tot de belangrijkste bevoegdheden van de ALV behoren de bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag van bestuurders, de bevoegdheid tot statutenwijziging en de bevoegdheid tot het vaststellen van de jaarrekening. Bovendien heeft de ALV alle bevoegdheden die door wet of statuten niet aan een ander orgaan worden toegekend.

Digitale nieuwsbrieven kunnen kosten besparen

Het verstrekken van informatie aan de leden van een vereniging of stichting gaat traditioneel via de gewone post. Dat heeft een aantal nadelen, waaronder de relatief hoge kosten voor het printen en laten bezorgen. Het loont dan ook al snel de moeite om de informatie langs elektronische weg te versturen. Digitale nieuwsbrieven zijn hier uitermate geschikt voor. Daarbij komt dat ze razendsnel worden bezorgd.
Het versturen van uitnodigingen voor de verplichte jaarvergadering kan eveneens via een elektronische nieuwsbrief. NieuwsSprinter is een voorbeeld van een programma dat dergelijke nieuwsbrieven verstuurt en u daarbij veel taken uit handen neemt, tegen lage kosten. Hoe meer leden de vereniging heeft, des te groter de besparing.
Zie ook: nieuwsbrieven voor verenigingen en stichtingen

Tips over toetreding tot het bestuur van verenigingen